લેન્ઝનો નિયમ જણાવો અને સાબિત કરો કે તે ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું એક વિશિષ્ટ નિરૂપણ છે.

(N/A) લેન્ઝનો નિયમ જણાવે છે કે પ્રેરિત emf ની ધ્રુવીયતા એવી હોય છે કે તે એવા પ્રવાહને ઉત્પન્ન કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે જે તેને ઉત્પન્ન કરતા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
ઉર્જા સંરક્ષણની સાબિતી:
ધારો કે એક ગજિયા ચુંબકને બંધ ગૂંચળા તરફ ધકેલવામાં આવે છે. જેમ ચુંબકનો ઉત્તર ધ્રુવ ગૂંચળા તરફ ગતિ કરે છે,તેમ ગૂંચળામાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ વધે છે. લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ એવી દિશામાં વહેશે જે ગૂંચળાની ચુંબક તરફની સપાટી પર ઉત્તર ધ્રુવ બનાવે છે. આ ચુંબક અને ગૂંચળા વચ્ચે અપાકર્ષી બળ ઉત્પન્ન કરે છે.
ચુંબકને ગૂંચળા તરફ ગતિ ચાલુ રાખવા માટે,આપણે આ અપાકર્ષી બળની વિરુદ્ધ કાર્ય કરવું પડે છે. બાહ્ય એજન્ટ દ્વારા કરવામાં આવેલ આ યાંત્રિક કાર્ય વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ તરીકે દેખાય છે. જો પ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં વહેતો હોત (ચુંબકને આકર્ષતો હોત),તો ચુંબક ગૂંચળા તરફ પ્રવેગિત થાત,જેનાથી ફ્લક્સ અને પ્રવાહમાં વધુ વધારો થાત,જે કોઈપણ કાર્ય કર્યા વિના ઉર્જામાં અનંત વધારો તરફ દોરી જાત,જે ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આમ,લેન્ઝનો નિયમ એ ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું સીધું પરિણામ છે.